Thứ Năm, 31 tháng 10, 2013

Sửa lại đúng – bàn thêm cho rõ: TRƯỜNG QUÂN SỰ HOÀNG PHỐ VÀ VIỆC ĐÀO TẠO NHỮNG CÁN BỘ QUÂN SỰ CÁCH MẠNG ĐẦU TIÊN CỦA VIỆT NAM*



PGS, TS. Phạm Xanh
Sau Đại hội V của Quốc tế Cộng sản, trong một buổi tiếp thân mật Nguyễn Ái Quốc, đồng chí Manuinski, ủy viên Đoàn Chủ tịch Quốc tế Cộng sản đã thông báo quyết định của Quốc tế Cộng sản cử Người tới Quảng Châu công tác với nhiệm vụ chủ yếu là chuẩn bị về mặt chính trị - tư tưởng và tổ chức để tiến tới xây dựng một đảng cộng sản ở Đông Dương và giúp đỡ các đại biểu cách mạng của các nước khác ở Đông Nam Á. Từ đó, Nguyễn Ái Quốc tích cực chuẩn bị cho chuyến công tác xa - xích gần lại quê hương mình. Nguyễn Ái Quốc tới Quảng Châu ngày 11 tháng 11 năm 1924. Hồi đó, Quảng Châu là trung tâm cách mạng của Trung Quốc. Người dân ở đây đang sống trong bầu không khí của ngày hội cách mạng. "Thật khó mà miêu tả Quảng Châu trong những ngày đó. ở đây có cái gì đó tựa như năm 1917 không bao giờ quên ở nước Nga vậy. Tôi luôn luôn có cảm giác rằng ngôn ngữ loài người còn quá nghèo nàn để có thể diễn đạt hết sức mạnh của tình cảm: phẫn nộ và sung sướng, yêu thương và căm giận của quần chúng nhân dân tràn ra trên các đường phố và quảng trường..."[1].

Thứ Tư, 30 tháng 10, 2013

LIÊN QUÂN LÀO - VIỆT PHỐI HỢP CHIẾN ĐẤU TRONG CHIẾN DỊCH PHÒNG NGỰ CÁNH ĐỒNG CHUM – XIÊNG KHOẢNG (1972)


PGS.TS. Hồ Khang
 Viện Lịch sử quân sự
Cùng uống chung dòng nước ngọt ngào của sông Mê Kong, cùng tựa lưng vào dãy núi Trường Sơn – Phù Luổng hùng vĩ và trong trường kỳ giữ nước luôn phải đối mặt với những kẻ thù chung, nên vì thế, liên minh chiến đấu Việt – Lào trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc hình thành một cách tự nhiên như chính yêu cầu của lịch sử. Qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, liên minh chiến đấu Việt – Lào ngày càng được củng cố bền chặt, gắn liền với những chiến công vang dội trên chiến trường, mà một trong những chiến công như thế là chiến dịch phòng ngự cánh đồng Chum – Xiêng Khoảng năm 1972.

Thứ Bảy, 26 tháng 10, 2013

TÂY BẮC - ĐIỆN BIÊN - TẦM NHÌN CHIẾN LƯỢC CỦA ĐẢNG LAO ĐỘNG VIỆT NAM


Đại tá Nguyễn Huy Cầu
Đại tá. PGS. TS. Hồ Khang
 Sau những năm dài kháng chiến, đến 1953 – 1954, miền Tây Bắc điệp trùng đồi núi của Tổ quốc trở thành chiến trường chính trong cuộc chiến tranh giữa thực dân Pháp, can thiệp Mỹ với nhân dân Việt Nam. Tại đây, quân dân Việt Nam đã làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “chấn động địa cầu”, đánh sập ý chí xâm lược của thực dân Pháp. Nhưng tại sao đến mùa khô 1953 – 1954, Tây Bắc mới trở thành nơi định đoạt số phận cuộc chiến Đông Dương lần thứ nhất? Để lý giải, phải xem xét diễn biến tình hình liên quan tới cuộc chiến cũng như sự chỉ đạo tầm chiến lược của Đảng LĐVN đối với toàn cục và đối với chiến trường Tây Bắc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
Với kinh nghiệm xâm lược và thống trị Đông Dương hàng chục năm trước đó, nên trong cuộc chiến tranh xâm lược lần 2 (1945 – 1954), phía Pháp, ngay từ đầu, đã hiểu rõ và triệt để lợi dụng tầm quan trọng của vùng Tây Bắc Việt Nam nhằm phục vụ cho cuộc chiến tranh tái chiếm Đông Dương.

Thứ Ba, 22 tháng 10, 2013

HỒ CHÍ MINH VỚI SỰ NGHIỆP GIẢI PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC


PGS.TS. Hồ Khang
Viện Lịch sử quân sự, Bộ Quốc phòng
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, độc lập, tự do là tư tưởng cốt lõi, là hạt nhân, là nền tảng quan trọng, cơ bản nhất cho các quan điểm, tư tưởng chính trị của Người. Tư tưởng ấy đã được cách mạng Việt Nam kiểm chứng, được lịch sử giải phóng dân tộc trên thế giới khẳng định. Trong suốt những năm tháng đấu tranh cách mạng cho độc lập của dân tộc, tự do của nhân dân, tư tưởng độc lập, tự do của Hồ Chí Minh không bao giờ tách rời ý niệm về một đất nước Việt Nam toàn vẹn, thống nhất. Trên cả bình diện lý luận, lẫn thực tiễn, tư tưởng độc lập, tự do, toàn vẹn lãnh thổ của Hồ Chí Minh luôn soi rọi con đường giải phóng Tổ quốc, thống nhất đất nước của dân tộc Việt Nam.

Thứ Bảy, 19 tháng 10, 2013

VỀ CON ĐƯỜNG ĐẾN VỚI NGHIÊN CỨU LỊCH SỬ CHIẾN TRANH HIỆN ĐẠI (PGS.TS Hồ Khang)


PGS.TS Hồ Khang
Viện Lịch sử quân sự Việt Nam
Lý do chọn nghiên cứu mảng đề tài chiến tranh, đặc biệt là chiến tranh thời kỳ hiện đại
Tôi thường suy nghĩ về việc nghiên cứu lịch sử, hãy nói một chút về việc nghiên cứu lịch sử. Nghiên cứu lịch sử là nhằm tới việc đưa ra những tri thức lịch sử, giúp chúng ta giải mã chính mình và giải quyết những vấn đề đang đặt ra đối với chủ thể của lịch sử ấy. Trên ý nghĩa đó, nghiên cứu lịch sử cũng chính là cuộc đối thoại bất tận giữa hiện tại với quá khứ. Tôi cho rằng, tri thức lịch sử phải là sự nối kết cái đương thời với cái đã qua như thế. Trên hết, cuộc đối thoại đó xảy ra vì tương lai, vì những gì mà chủ thể của lịch sử  - dù là con người, giai cấp, các cộng đoàn tôn giáo chính trị hay dân tộc, nhân loại,… sẽ còn phải đi đến, đối mặt và trở thành. Vì chúng ta đã không còn ngạc nhiên rằng, người nào thiếu hiểu biết về lịch sử, người đó rất có thể sẽ lặp lại những sai lầm lịch sử một lần nữa.

ĐẠO ĐỨC DA CAM


PGS,TS. Hồ Khang
Viện lịch sử quân sự Việt Nam
Đi qua chiến tranh, mà có thể ngay trong chiến tranh nữa, người ta thấy rằng sự thử thách của đạo đức cũng quan trọng như sự thử thách về sức mạnh, niềm tin và trí tuệ. Huân chương được gắn trước ngực những người chiến thắng chính để nhắc nhở rằng chiến thắng cũng nằm nơi trái tim và lương tâm. Trong thời đại nhân loại tiến đến sự đồng thuận về lương tri và con người, việc nhắc lại chiến tranh, tội ác và đạo đức là cần thiết: bởi vì lịch sử thường tàn nhẫn để lại những người gánh chịu hậu quả khắc nghiệt của chiến tranh, trong khi cuộc sống đời thường của họ lại là nỗi đau không thể xóa nhòa của quá khứ. Những nạn nhân nhiễm chất độc da cam người Việt Nam ngày nay chính là minh chứng đau lòng về cuộc sống đời thường như thế. Họ không có thời gian để suy nghĩ, hoặc không thể suy nghĩ, về chiến tranh hay đạo đức, trước cuộc sống ngày qua ngày chật vật.

Thứ Sáu, 18 tháng 10, 2013

Sửa lại cho đúng, bàn thêm cho rõ: VỀ CÁC ĐƠN VỊ VÀ SỐ LƯỢNG QUÂN TRUNG HOA DÂN QUỐC VÀO MIỀN BẮC CUỐI NĂM 1945


Năm 1989, trước yêu cầu đổi mới trong nghiên cứu lịch sử, bắt đầu từ số 37 (3-1989), Tạp chí Lịch sử quân sự (LSQS) mở chuyên mục "Sửa lại cho đúng - bàn thêm cho rõ". Từ đó cho đến nay, cứ đều đặn trên các số, với chuyên mục này, Tạp chí đã đăng tải hơn 200 bài viết liên quan đến các vấn đề lịch sử chiến tranh, lịch sử nghệ thuật quân sự Việt Nam, lịch sử quân sự thế giới, lịch sử tổ chức quân sự qua các thời kỳ từ cổ đại đến hiện đại. Đúng như tên gọi của nó, chuyên mục này đã góp phần trả lại sự thật hoặc làm sáng tỏ thêm một số sự kiện và nhân vật liên quan đến LSQS nói riêng, lịch sử nói chung. Lịch sử là một dòng chảy liên tục. Thời gian càng lùi xa, càng có điều kiện để nhìn nhận lại và tiếp cận tới sự thật lịch sử một cách khách quan, thấu đáo hơn. Chúng tôi xin chọn lọc, đăng trích một số bài từ cuốn "Sửa lại cho đúng - bàn thêm cho rõ" (tuyển chọn từ Tạp chí Lịch sử quân sự).

Chủ Nhật, 6 tháng 10, 2013

MIẾN NAM TRONG TƯ TƯỞNG VÀ TÌNH CẢM CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH


PGS,TS.Hồ Khang
Viện Lịch sử quân sự Việt Nam
Dẫn nhập
Hơn 20 năm sau khi cuộc chiến tranh ở Việt Nam kết thúc, trong tác phẩm Nhìn lại quá khứ, tấn thảm kịch và bài học Việt Nam, Mc Namara, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, người đã phục vụ qua hai đời Tổng thống Ken-nơ-đi và Giôn-xơn, đã thừa nhận rằng nước Mỹ “không nhận ra được những hạn chế của các thiết bị quân sự trong sự đối đầu với những trào lưu nhân dân được thúc đẩy cao”… “đánh giá thấp sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc thúc đẩu Việt Nam đấu tranh và hi sinh cho lý tưởng và các giá trị của nó”. Nhận xét này, dù còn phiến diện, phần nào đã chạm tới sự thực: sức mạnh của lòng yêu nước, của “trào lưu nhân dân được thúc đẩy cao” mà thực chất là khối đại đoàn kết toàn dân, được tập hợp dưới ngọn cờ của Đảng Cộng sản Việt Nam đứng đầu là Hồ Chí Minh.

Thứ Bảy, 5 tháng 10, 2013

NHẬN ĐỊNH CỦA GIỚI SỬ HỌC PHƯƠNG TÂY VỀ CUỘC TỔNG TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY TẾT MẬU THÂN 1968*


TS. PHAN VĂN HOÀNG**
Khi nghiên cứu cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam, giới sử học phương Tây đều nhất trí nhận định tầm quan trọng của cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 mà họ gọi là “cuộc tiến công Tết” hay – ngắn gọn hơn – “Tết”. Chẳng hạn: Đây là “những trận đánh đẫm máu nhất của chiến tranh” (George C. Herring) (1), đây là “một trong những trận đánh có tính quyết định nhất trong lịch sử nước Mỹ” (Phillip B. Davidson) (2), đây là một trong “những trận đánh có tính quyết định nhất của thế kỷ XX” (Noble Frankland và Christopher Dowling) (3)…
Trong các cuốn sách của họ, họ thường dành một chương để đề cập đến sự kiện lịch sử này. Một vài tác giả viết hẳn một cuốn sách, như The Tet Offensive – Intelligence Failure in War (của James J. Wirtz, xuất bản tại New York năm 1991), After Tet – The Bloodiest Year in Vietnam (của Ronald H. Spector, xuất bản tại New York năm 1993)…